Επανέναρξη δραστηριότητας με βαρύ φορολογικό παρελθόν: Τι ισχύει, ποιους αφορά και η διαδικασία επανέναρξης Νέα Επικαιρότητα Στην Ελλάδα με το νέο φορολογικό πλαίσιο/Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, ότι φορολογούμενοι με βαρύ φορολογικό παρελθόν, δηλαδή πρώην φοροφυγάδες, αφερέγγυοι ή όσοι είχαν απενεργοποιημένο ΑΦΜ λόγω φοροδιαφυγής, λαθρεμπορίου ή μεγάλων χρεών, μπορούν να επανεκκινήσουν επιχειρηματική δραστηριότητα μόνο μετά την καταβολή εγγυήσεων προς την εφορία (ΑΑΔΕ). ■ Νομικό πλαίσιο Ο νόμος που ρυθμίζει τις εγγυήσεις φοροφυγάδων πριν την επανέναρξη δραστηριότητας στην Ελλάδα είναι πλέον ενσωματωμένος στον Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, Ν. 5104/2024 «Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ Α’ 58/19-4-2024). ■ Τι σημαίνει αυτό & ποιους αφορά; Φυσικά ή νομικά πρόσωπα των οποίων ο ΑΦΜ έχει απενεργοποιηθεί λόγω φοροδιαφυγής, λαθρεμπορίου, αφερεγγυότητας ή πτώχευσης. Πρόσωπα με σημαντικές ληξιπρόθεσμες οφειλές (π.χ. ≥ 100.000 €) σε φόρους/πρόστιμα κατά την υποβολή νέας δήλωσης έναρξης. ■ Τι απαιτείται ως εγγύηση Εγγύηση τουλάχιστον ~3.000€. Η εγγύηση μπορεί να φτάσει έως ~500.000€ για σοβαρές φορολογικές παραβάσεις. Σε περιπτώσεις λαθρεμπορίου, το ποσό μπορεί να φτάσει έως ~1.000.000€. ■ Διάρκεια της εγγύησης Συνήθως η διάρκεια της εγγύησης κυμαίνεται από 2 έως 6 χρόνια, καθ’ όλη τη διάρκεια της οποίας η φορολογική διοίκηση μπορεί να κατασχέσει μέρος ή όλο το ποσό αν υπάρξει νέα παράβαση. ■ Πότε ζητείται εγγύηση ,Προτού χορηγηθεί ενεργός ΑΦΜ για νέα δραστηριότητα. ,Όταν υπάρχει βαρύ φορολογικό ιστορικό ή δείκτες υψηλού κινδύνου για φοροδιαφυγή. ■ Τι σημαίνει για τον ενδιαφερόμενο Αν θέλει να επαναλειτουργήσει επιχείρηση ή να ανοίξει νέα επαγγελματική δραστηριότητα έχοντας στο παρελθόν εμπλακεί σε φοροδιαφυγή: Θα πρέπει να καταθέσει προκαταβολική εγγύηση στο Δημόσιο ως «χρηματική ασφάλεια» ότι δεν θα υποπέσει σε νέες παραβάσεις. Το ύψος της εγγύησης καθορίζεται με βάση το ιστορικό παραβάσεων και τα χρέη του φορολογούμενου. Αν υπάρξει νέα φορολογική παράβαση εντός της περιόδου εγγύησης, το ποσό μπορεί να καταπέσει υπέρ του Δημοσίου. ■ Πώς υπολογίζεται το ύψος της εγγύησης Η ΑΑΔΕ δεν έχει ενιαίο ποσό. Η εγγύηση καθορίζεται κατά περίπτωση, με βάση ανάλυση κινδύνου (risk analysis). Λαμβάνονται υπόψη κυρίως: Το φορολογικό ιστορικό Είδος παράβασης > απλή φοροδιαφυγή → χαμηλότερη εγγύηση > εικονικά τιμολόγια / ΦΠΑ / λαθρεμπόριο → πολύ υψηλή > Υποτροπή - Αν έχει συμβεί ξανά > Ύψος προστίμων που επιβλήθηκαν στο παρελθόν Τα ληξιπρόθεσμα χρέη > Αν υπάρχουν ρυθμισμένα χρέη → μειώνει το ποσό > Αν υπάρχουν αρρύθμιστα ή μεγάλου ύψους → αυξάνει το ποσό > Ειδικά αν τα χρέη > 100.000 €, θεωρείται υψηλός κίνδυνος Η νέα δραστηριότητα > Κλάδοι υψηλού κινδύνου (εμπόριο καυσίμων, οικοδομή, εστίαση, μεταφορές κ.λπ.) → υψηλότερη εγγύηση > Αν είναι ίδιο αντικείμενο με το παλιό → αυστηρότερη κρίση Νομική μορφή > Ατομική επιχείρηση → συνήθως χαμηλότερη > ΙΚΕ / ΕΠΕ / ΑΕ με ίδιο διαχειριστή → εξετάζεται το φυσικό πρόσωπο ■ Ενδεικτικά ποσά - Όχι δεσμευτικά Εγγύηση > Ήπια παράβαση, μικρά χρέη : 3.000 – 10.000€ > Σοβαρή φοροδιαφυγή : 20.000 – 100.000€ > Εικονικά τιμολόγια / ΦΠΑ : 100.000 – 500.000€ > Λαθρεμπόριο : έως 1.000.000€ ■ Διαδικασία επανέναρξης δραστηριότητας (βήμα-βήμα) Βήμα 1: Αίτηση στην ΑΑΔΕ > Υποβολή δήλωσης έναρξης/επανέναρξης (μέσω ΔΟΥ ή gov.gr) > Έλεγχος αν ο ΑΦΜ είναι: απενεργοποιημένος ή «υπό περιορισμό» Βήμα 2: Έλεγχος κινδύνου από ΑΑΔΕ Η ΑΑΔΕ: > Εξετάζει το παρελθόν του υπόχρεου > Αποφασίζει αν απαιτείται εγγύηση > Εκδίδει πράξη προσδιορισμού εγγύησης > Βασίζεται στη διοικητική κρίση Βήμα 3: Κατάθεση εγγύησης Η εγγύηση μπορεί να δοθεί: > σε μετρητά > με τραπεζική εγγυητική επιστολή > Η κατάθεση γίνεται πριν ενεργοποιηθεί ο ΑΦΜ. Βήμα 4: Ενεργοποίηση ΑΦΜ > Αν πληρωθεί/κατατεθεί η εγγύηση → εγκρίνεται η έναρξη > Αν όχι → απόρριψη αιτήματος ■ Διάρκεια & τύχη της εγγύησης > Ισχύει συνήθως αοό 2–6 έτη Αν: > δεν υπάρξουν νέες παραβάσεις > τηρούνται οι δηλώσεις & οι πληρωμές > επιστρέφεται στο τέλος > Αν υπάρξει νέα σοβαρή παράβαση: κατάπτωση υπέρ Δημοσίου Παναγιώτης Ράγγος Λογιστής Φοροτεχνικός Α΄ Τάξης - Οικονομολόγος Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτής Previous Next