Φόρο..γνώμες: Οι στοχεύσεις του οικονομικού επιτελείου τη φετινή χρονιά – Λίγα σχόλια για τον κλάδο των λογιστών

Καλή Χρονιά σε όλους με υγεία. Είναι το πρώτο άρθρο μας για το νέο έτος μετά από μερικές ημέρες ανάπαυσης λόγω γιορτών. Η νέα χρονιά που διανύουμε πλέον και πάλι δεν θα μας αφήσει αδιάφορους από πλευράς οικονομικών ειδήσεων και σχεδιασμών του υπουργείου οικονομικών και της ΑΑΔΕ.

Στα τέλη της προηγούμενης χρονιάς είχαμε την ψήφιση του φορολογικού νομοσχεδίου που μέσα στις αλλαγές υπήρχε και ο νέος τρόπος φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών. Επίσης, με την απαρχή  του νέου έτους έχουμε την υποχρεωτική διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS, την καθολική εφαρμογή των myData και βέβαια την περαιτέρω ηλεκτρονικοποίηση των συναλλαγών.

Μέσα σε όλα αυτά θα έχουμε και ένα μπαράζ φορολογικών ελέγχων που σχεδιάζει να πραγματοποιήσει η ΑΑΔΕ. Στο στόχαστρο με βάση των σχεδιασμό αναμένεται να βρεθούν οι αγοραπωλησίες ακινήτων, οι δωρεές και οι κληρονομιές και βέβαια θα υπάρξουν και έλεγχοι σε χρήσεις της τελευταίας πενταετίας. Επίσης, θα υπάρξουν έλεγχοι σε εισοδήματα για ακίνητα τύπου Airbnb που με το νέο φορολογικό νομοσχέδιο πέρα των 3, θα πρέπει να κάνουν έναρξη επαγγελματικής δραστηριότητας και να ενταχθούν και στο ΦΠΑ.

Ως προς τις αγοραπωλησίες ακινήτων, οι έλεγχοι θα επικεντρωθούν με εκτεταμένες διασταυρώσεις, εάν οι αγορές των ακινήτων έγιναν  με μετρητά και εάν αυτά τα μετρητά προκύπτουν από τις φορολογικές δηλώσεις.  Επίσης, θα υπάρξουν έλεγχοι σε επιχειρήσεις που έλαβαν επιστροφές φόρων από εισόδημα και ΦΠΑ και βέβαια θα διενεργηθούν έλεγχοι βάσει εισαγγελικών παραγγελιών.

Οι έλεγχοι θα γίνουν με βάση κριτήρια risk analysis, με αυτοματοποιημένο μοντέλο μορίων και point system. Επίσης, θα αξιοποιηθούν βέβαια στις ελεγκτικές επαληθεύσεις και οι έμμεσες τεχνικές ελέγχου καθώς και η χρήση καμερών καθώς επίσης θα ενεργοποιηθεί ένα αυτοματοποιημένο σύστημα προσαύξησης περιουσίας. Συγκεκριμένα θα έχουμε:

Ø  Επέκταση έμμεσων τεχνικών ελέγχου

Οι έμμεσες τεχνικές ελέγχου θεσμοθετήθηκαν για πρώτη φορά στην Ελλάδα στις αρχές του 2012, ως εργαλείο του φορολογικού ελέγχου, για τον προσδιορισμό μη δηλωθείσας φορολογητέας ύλης. Πρόκειται για διεθνώς αναγνωρισμένες τεχνικές ελέγχου που χρησιμοποιούνται από όλες τις ανεπτυγμένες οικονομικά χώρες. Με τη χρήση των έμμεσων τεχνικών ελέγχου, προσδιορίζεται φορολογητέα ύλη πέρα από αυτή που προκύπτει από τις δηλώσεις και τα επίσημα βιβλία και στοιχεία των φορολογουμένων, καθώς αντλούνται πληροφορίες, στοιχεία και δεδομένα από διάφορες πηγές και αναλύεται το σύνολο της οικονομικής κατάστασής τους. Όσον αφορά τα φυσικά πρόσωπα, οι έμμεσες τεχνικές ελέγχου χρησιμοποιούνται όταν το ποσό του δηλούμενου εισοδήματος δεν επαρκεί για την κάλυψη των προσωπικών δαπανών διαβίωσης ή όταν υπάρχει περίπτωση προσαύξησης περιουσίας που δεν καλύπτεται από το δηλούμενο εισόδημα. Οι έμμεσες τεχνικές, που βασίζονται σε στοιχεία όπως είναι οι τραπεζικές καταθέσεις, οι δαπάνες σε μετρητά και η ρευστότητα του φορολογουμένου, επεκτείνονται πλέον για τον προσδιορισμό των εισοδημάτων και στις ακόλουθες περιπτώσεις:

→ Όταν δηλώνεται ζημία για τρία τουλάχιστον συνεχόμενα έτη και δεν προκύπτει ο τρόπος χρηματοδότησης της επιχείρησης, με τον οποίο καλύπτονται οι υποχρεώσεις της.

→ Όταν υπάρχει σημαντική αναντιστοιχία μεταξύ αγορών, πωλήσεων και αποθεμάτων.

→ Όταν ο συντελεστής μεικτού κέρδους που προκύπτει από τα δηλούμενα αποτελέσματα είναι διαφορετικός από αυτόν που προκύπτει βάσει των παραστατικών αγορών και πωλήσεων.

→ Όταν η επιχείρηση δεν προσκομίζει στοιχεία που ζητά η φορολογική διοίκηση, ύστερα από δύο προσκλήσεις.

Ø  Χρήση καμερών στους φορολογικούς ελέγχους

Oι φορολογικοί έλεγχοι, τόσο εντός όσο και εκτός των επαγγελματικών εγκαταστάσεων των φορολογουμένων, θα μπορούν να καταγράφονται για λόγους διαφάνειας με κάμερες.

Ωστόσο, για λόγους προστασίας των προσωπικών δεδομένων, ο φορολογούμενος θα ενημερώνεται ότι η επαφή που θα έχει με τους εφοριακούς ελεγκτές θα καταγραφεί. Τα βίντεο των ελέγχων στα γραφεία των επιχειρήσεων θα διατηρούνται για έξι μήνες και μετά θα καταστρέφονται. Αντίθετα, τα βίντεο με τις προγραμματισμένες συναντήσεις των ελεγκτών με τους φορολογουμένους στα γραφεία της ΑΑΔΕ θα διατηρούνται για πέντε χρόνια.

Οι εφοριακοί υπάλληλοι θα φέρουν μαζί τους κάμερες, οι οποίες αφενός θα καταγράφουν τη δραστηριότητά τους όταν επισκέπτονται για έλεγχο μια επιχείρηση ή γενικά έναν ελεγκτικό στόχο, αφετέρου θα μεταδίδουν ζωντανά εικόνα και ήχο στο επιχειρησιακό κέντρο της ΑΑΔΕ. Μέσα στο επιχειρησιακό κέντρο, δεκάδες στελέχη και υπάλληλοι της ΑΑΔΕ θα παρακολουθούν ζωντανά την εξέλιξη των ελέγχων και θα παρεμβαίνουν όταν κρίνουν πως απαιτείται.

Ο στόχος της εισαγωγής του VAR στους φορολογικούς ελέγχους είναι τριπλός:

→ Η εξάλειψη των φαινομένων διαφθοράς των εφοριακών υπαλλήλων.

→ Η αντιμετώπιση άδικων κατηγοριών/καταγγελιών από ελεγχόμενους φορολογουμένους κατά εφοριακών.

→ Η αποτροπή επιθέσεων εναντίον των ελεγκτών από ελεγχόμενους επιχειρηματίες, καθώς η εγκληματική συμπεριφορά θα καταγράφεται από τις κάμερες και δεν θα μπορεί να αμφισβητηθεί.

Ακόμη, το σχέδιο της ΑΑΔΕ προβλέπει και φορολογικούς ελέγχους σε ζωντανή μετάδοση. Ουσιαστικά πρόκειται για τη ζωντανή παρακολούθηση των ελέγχων από τους επιτελείς της ΑΑΔΕ με τη χρήση καμερών. Συγκεκριμένα, στις εγκαταστάσεις της Γενικής Διεύθυνσης Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης της ΑΑΔΕ στο Μοσχάτο τέθηκε σε λειτουργία η αίθουσα επιχειρήσεων της Αρχής.

Η αίθουσα αυτή παρέχει τη δυνατότητα συντονισμού και παρακολούθησης, σε πραγματικό χρόνο, των ελέγχων που θα διενεργούνται από υπαλλήλους της ΑΑΔΕ σε καταστήματα, τελωνεία, πλοία, χώρους ιδιαίτερου ενδιαφέροντος κ.λπ.

Σε συνδυασμό με τις κάμερες που θα φέρουν πάνω τους οι εφοριακοί, θα υπάρχει απευθείας μετάδοση πληροφοριών (με φωτογραφίες και βίντεο) από τα σημεία που ελέγχονται, π.χ. για μη έκδοση αποδείξεων, λαθρεμπόριο, παρεμπόριο και κάθε άλλη φορολογική ή τελωνειακή παράβαση.

Παράλληλα, όλα τα σημεία ελέγχου θα αποτυπώνονται σε ψηφιακό χάρτη προκειμένου τα υπηρεσιακά στελέχη της ΑΑΔΕ να έχουν πλήρη εικόνα τόσο του αριθμού όσο και της έκτασης των ελέγχων ανά περιοχή, αλλά και για ολόκληρη την επικράτεια.

Από την αίθουσα επιχειρήσεων εκδίδονται καθημερινά στατιστικά στοιχεία, που χρησιμεύουν στην υλοποίηση πιο στοχευμένων ελέγχων. Η νέα αυτή ψηφιακή υποδομή απασχολεί πάνω από 100 υπαλλήλους και συνδέεται ταυτόχρονα με 300 ελεγκτές.

Ø  Αυτοματοποιημένο σύστημα προσαύξησης περιουσίας

Από τις αρχές του Ιανουαρίου 2024 ενεργοποιείται το Σύστημα Αυτοματοποιημένου Ελέγχου Προσαύξησης Περιουσίας, με βάση το οποίο θα ελέγχονται περιπτώσεις αδικαιολόγητης προσαύξησης περιουσίας που υποκρύπτουν εκτεταμένη και μεγάλη φοροδιαφυγή.

Το νέο σύστημα θα δώσει τη δυνατότητα στις ελεγκτικές Αρχές να λαμβάνουν με διαδικασίες-εξπρές και να επεξεργάζονται στοιχεία και πληροφορίες από τα πιστωτικά ιδρύματα για το ύψος των καταθέσεων, τους επενδυτικούς λογαριασμούς, τις πιστωτικές και προπληρωμένες κάρτες, τις τραπεζικές θυρίδες, τους λογαριασμούς αλλά και τα ηλεκτρονικά πορτοφόλια για τα ελεγχόμενα πρόσωπα.

Τα στοιχεία αυτά θα αντιπαραβάλλονται με τις φορολογικές δηλώσεις προκειμένου να διαπιστώνεται αν το ύψος της κινητής περιουσίας και οι δαπάνες διαβίωσης δικαιολογούνται από τα εισοδήματα που εμφανίζουν στην εφορία. Σε περίπτωση που δεν καλύπτονται, θα θεωρείται ότι υπάρχει αδικαιολόγητη προσαύξηση περιουσίας και το υπερβάλλον ποσό θα φορολογείται με συντελεστή 33%.

●Τα στοιχεία που θα δίνουν οι τράπεζες

Τα στοιχεία που θα αποστέλλουν τα πιστωτικά ιδρύματα προσδιορίζονται αναλυτικά στην απόφαση και αφορούν τα εξής:

→ Καταθέσεις πρώτης ζήτησης και προθεσμιακές.

→ Χορηγήσεις.

→ Επενδυτικούς λογαριασμούς με παντός είδους χαρτοφυλάκια επενδυτικών προϊόντων και αξιογράφων, όπως αμοιβαία κεφάλαια, ομόλογα, μετοχές, τραπεζοασφάλιστρα, παράγωγα, repos κ.λπ.

            → Πιστωτικές κάρτες.

→Τραπεζικές θυρίδες.

             → Λογαριασμούς πληρωμών.

→Προπληρωμένες κάρτες.

→ Ηλεκτρονικά πορτοφόλια.

Εννοείται, ότι, θα υπάρξει και αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης. Για αυτήν, έχουμε αναφερθεί εκτενώς με αρθρογραφία και θα επανέλθουμε και στο μέλλον. Κλείνοντας το παρόν άρθρο, το πρώτο του 2024, θα ευχηθούμε και στον κλάδο μας των λογιστών, Καλή Χρονιά, υγεία σε όλους τους συναδέλφους και βέβαια ελπίζουμε ότι τη νέα χρονιά που διανύουμε πλέον, θα λυθούν πολλά από τα βασικά μας προβλήματα. Ενδεικτικά θα αναφερθούν μερικά όπως: η ασθένεια, η άδεια του λογιστή για τον μήνα Αύγουστο, η δημιουργία σταθερού φορολογικού πλαισίου και ενός πλαισίου  χωρίς παρατάσεις για τις φορολογικές δηλώσεις. Ελπίζουμε να λυθούν τα προβλήματα με την πλατφόρμα myData και να υπάρξει εξορθολογισμός των προστίμων για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος Ν.4557/2018 κ.ά. Ο κλάδος των λογιστών έχει τραβήξει μεγάλο κουπί τα τελευταία χρόνια και πολλοί συνάδελφοι έχουν φτάσει στα όριά τους. Οι λογιστές έχουν βάλει πλάτη σε κάθε είδους αλλαγές του υπουργείου οικονομικών και της ΑΑΔΕ και όχι μόνο. Δεν θα αναφερθούν τα υπόλοιπα, διότι, το σημερινό άρθρο ασχολήθηκε με το φορολογικό κομμάτι. Ελπίζουμε, ότι και οι νέοι μας εκλεγμένοι συνάδελφοι που προέκυψαν από τις πρόσφατες εκλογές του οικονομικού επιμελητηρίου θα σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και θα εκπροσωπήσουν επάξια τα συμφέροντα του κλάδου. Το ευχόμαστε ολόψυχα και τους ευχόμαστε καλή επιτυχία στο έργο τους.

Καλή Χρονιά σε όλους με υγεία, ευτυχία, πολλές επιτυχίες και προπαντός ηρεμία.

Τα συμπεράσματα δικά σας….

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης

Οικονομολόγος

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτής