Απάτη τύπου Carousel: Πώς λειτουργεί και πώς μπορεί να μπλεχτεί μια νόμιμη επιχείρηση

Η απάτη τύπου Carousel (ή MTIC fraud – Missing Trader Intra-Community) είναι μία από τις σοβαρότερες μορφές φοροδιαφυγής ΦΠΑ στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Παρότι πρόκειται για οργανωμένο κύκλωμα, πολλές φορές νόμιμες επιχειρήσεις εμπλέκονται χωρίς να το καταλάβουν, με σοβαρές συνέπειες.

Η απάτη τύπου Carousel αποτελεί μία από τις πιο πολύπλοκες και δαπανηρές μορφές φορολογικής απάτης στον χώρο του ΦΠΑ, με σοβαρές επιπτώσεις για τα δημόσια έσοδα και τον υγιή ανταγωνισμό. Εκμεταλλευόμενη τα κενά στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές και το καθεστώς απαλλαγής ΦΠΑ μεταξύ κρατών της Ευρωπαϊκή Ένωση, η συγκεκριμένη πρακτική βασίζεται σε αλυσιδωτές αγοραπωλησίες αγαθών που «περιστρέφονται» μεταξύ εταιρειών, ενώ ο οφειλόμενος φόρος εξαφανίζεται. Στο παρόν άρθρο θα δούμε τι είναι η απάτη Carousel, πώς λειτουργεί στην πράξη και γιατί παραμένει μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τις φορολογικές αρχές σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Τι είναι η απάτη Carousel (με απλά λόγια)

Η απάτη εκμεταλλεύεται το γεγονός ότι:

→ οι ενδοκοινοτικές αγορές γίνονται χωρίς ΦΠΑ

→ ο ΦΠΑ πληρώνεται στο κράτος αργότερα, από τον πωλητή

Το κύκλωμα:

→ εισπράττει ΦΠΑ από πωλήσεις

→ δεν τον αποδίδει ποτέ

→ εξαφανίζεται

→ και επαναλαμβάνει τη διαδικασία κυκλικά — σαν καρουζέλ

• Απλό παράδειγμα με 3 εταιρείες

Οι 3 εταιρείες

→ Εταιρεία Α – Προμηθευτής σε άλλη χώρα ΕΕ

→ Εταιρεία Β – Εταιρεία-«φάντασμα» (missing trader)

→ Εταιρεία Γ – Φαινομενικά νόμιμη επιχείρηση (εσύ)

Βήμα-βήμα

1. Η Εταιρεία Α (Γερμανία)

Πουλά προϊόντα στην Εταιρεία Β (Ελλάδα)

→  Χωρίς ΦΠΑ (ενδοκοινοτική παράδοση)

2. Η Εταιρεία Β (missing trader)

Πουλά τα ίδια προϊόντα στην Εταιρεία Γ

→ Με ΦΠΑ, τον οποίο εισπράττει

× Δεν αποδίδει ποτέ τον ΦΠΑ στο κράτος

× Μετά από λίγο… εξαφανίζεται

3. Η Εταιρεία Γ (νόμιμη)

αγοράζει κανονικά

πληρώνει ΦΠΑ

τον συμψηφίζει ή ζητά επιστροφή

→ Το κράτος πλήρωσε ΦΠΑ που δεν εισπράχθηκε ποτέ.

• Γράφημα (διάγραμμα ροής)

[ Εταιρεία Α ]

   (ΕΕ – χωρίς ΦΠΑ)

         │

        ▼

[ Εταιρεία Β ]

 (εισπράττει ΦΠΑ)

 (ΔΕΝ τον αποδίδει)

         │

        ▼

[ Εταιρεία Γ ]

 (πληρώνει ΦΠΑ)

 (ζητά συμψηφισμό)

• Γράφημα

→ Σε πλήρες carousel, τα αγαθά συχνά επιστρέφουν ξανά στην Εταιρεία Α και ο κύκλος επαναλαμβάνεται.

• Πώς μπλέκεται άθελά της μια νόμιμη επιχείρηση

Η Εταιρεία Γ δεν είναι απατεώνας, αλλά:

→ δεν έκανε επαρκή έλεγχο αντισυμβαλλομένου

→ παρασύρθηκε από χαμηλές τιμές

→ υπέθεσε ότι «αφού υπάρχει τιμολόγιο, είμαι καλυμμένος»

 Όμως, οι αρχές εξετάζουν αν όφειλε να γνωρίζει ότι συμμετείχε σε ύποπτο κύκλωμα.

• Σημάδια κινδύνου (red flags)

→ Μια νόμιμη επιχείρηση πρέπει να προσέχει όταν:

 Οι τιμές είναι ασυνήθιστα χαμηλές

→ Ο προμηθευτής: είναι νεοσύστατοςδεν έχει εγκαταστάσεις ή προσωπικό

→ Οι πληρωμές ζητούνται: σε τρίτους σε λογαριασμούς εξωτερικού

→ Τα προϊόντα: δεν περνούν ποτέ φυσικά από αποθήκη «αλλάζουν χέρια» πολύ γρήγορα

 Υπάρχει πίεση για γρήγορες συναλλαγές

• Τι ζητούν οι αρχές από μια επιχείρηση

Οι έλεγχοι (στην Ελλάδα από την ΑΑΔΕ) εξετάζουν αν υπήρξε:

→ έλεγχος ΑΦΜ & VIES

→ πραγματική μεταφορά αγαθών

→ εμπορική λογική στην τιμολόγηση

→ τεκμηρίωση πληρωμών & συνεργασίας

 Αν κριθεί ότι «έπρεπε να γνωρίζεις», ο ΦΠΑ καταλογίζεται σε εσένα.

• Πώς προστατεύεται μια επιχείρηση

√ Έλεγχος αντισυμβαλλομένων (ΑΦΜ, ιστορικό, παρουσία)

√ Τεκμηρίωση μεταφορών και αποθηκών

√ Πληρωμές μόνο στον ίδιο τον προμηθευτή

√ Απόρριψη «ευκαιριών» χωρίς εμπορική λογική

√ Συμβουλή από λογιστή / φοροτεχνικό σε ενδοκοινοτικές συναλλαγές

• Συμπέρασμα

Η απάτη τύπου Carousel:

→ δεν αφορά μόνο «μεγάλους απατεώνες»

→ μπορεί να παγιδεύσει απολύτως νόμιμες επιχειρήσεις

→ απαιτεί πρόληψη, όχι αφέλεια

→ Στον ΦΠΑ, η άγνοια δεν προστατεύει πάντα.

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - 

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτή