Χρέη στον ΕΦΚΑ: Τι δείχνουν τα στοιχεία και τι σκέφτεται το κυβερνητικό επιτελείο

■ Η κατάσταση με τα χρέη στον ΕΦΚΑ

Οι οφειλές προς τον ΕΦΚΑ έχουν αυξηθεί σημαντικά, με χιλιάδες φυσικά και νομικά πρόσωπα να έχουν ληξιπρόθεσμα χρέη, καθιστώντας δύσκολη την αποπληρωμή τους με τους τρέχοντες όρους.

■  Σχέδια για περισσότερες δόσεις

Υπάρχει διάλογος και πιέσεις από φορείς της αγοράς και επαγγελματίες για νέες, ευνοϊκότερες ρυθμίσεις που να επιτρέπουν περισσότερες δόσεις αποπληρωμής των οφειλών προς τον ΕΦΚΑ. 

■ Εξεταζόμενες λύσεις

• Επανενεργοποίηση/διεύρυνση των 72 και 120 δόσεων

Εκτός από τις τρέχουσες διατάξεις, έχει προταθεί να επανέλθουν ρυθμίσεις με 72 έως και 120 δόσεις για τις ασφαλιστικές οφειλές, ώστε να δοθεί «ανάσα» σε ελεύθερους επαγγελματίες, επιχειρήσεις και νοικοκυριά. 

• Δυνατότητα διαγραφής χρεών σε ορισμένες περιπτώσεις

Στα σκαριά υπάρχει και η πρόταση για διαγραφή χρεών μετά από 5 έτη αντί για 10, για όσους πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια.

• Συνδυασμός με άλλες ρυθμίσεις

Σε ορισμένα σχέδια περιλαμβάνεται και επανενεργοποίηση των 120 δόσεων, όπως υπήρχε στο παρελθόν και για άλλες κατηγορίες χρεών κρατικού χαρακτήρα. 

• Κριτική & αιτήματα

Επιχειρηματικοί φορείς και επαγγελματίες ζητούν γενναίες ρυθμίσεις με πολλαπλές δόσεις, ώστε να μειωθεί η πίεση των χρεών και να αποφευχθούν πτώχευση επιχειρήσεων. 

■  Τελικό πλαίσιο 

Οι σχετικές ρυθμίσεις δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί σε νομοθετικό επίπεδο, αλλά το θέμα των πολλών δόσεων και της ευελιξίας των ρυθμίσεων συζητείται ενεργά μεταξύ κυβέρνησης, υπουργείων και φορέων. 

■ Τι δείχνουν τα στοιχεία 

Τα πιο πρόσφατα στοιχεία που καταγράφονται για τα χρέη προς τον ΕΦΚΑ / e-ΕΦΚΑ δείχνουν μια επιβαρυμένη και επιδεινούμενη εικόνα, με πολλές οφειλές να παραμένουν ανεξόφλητες και δυσκολίες είσπραξης.

■ Κύρια στοιχεία για τις οφειλές

• Μεγάλο συνολικό χρέος

Οι οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ έχουν ξεπεράσει πλέον τα 50 δισεκατομμύρια ευρώ στα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία (τέλος 2025), με αύξηση περίπου 1,8 δισ. σε ένα χρόνο. 

• Μη εισπράξιμο μέρος

Εκτιμάται ότι περίπου το 20% του συνολικού ποσού θεωρείται δύσκολα ή μη εισπράξιμο (λόγω αδυναμίας των οφειλετών ή παλαιότητας των χρεών). 

• Ρυθμίσεις και αποτελέσματα

Μόνο μία στις δέκα ρυθμίσεις χρεών που έχουν γίνει στο πλαίσιο του ΚΕΑΟ παραμένει ενεργή, δηλαδή το 90% των ρυθμίσεων “χάνονται” γιατί οι οφειλέτες δεν καταφέρνουν να πληρώσουν τις δόσεις και βγαίνουν εκτός σχεδίων. 

• Μεγάλοι οφειλέτες

Από παλαιότερα στοιχεία (όπως δημοσιοποιούνται από ΑΑΔΕ), λίγοι αλλά μεγάλοι οφειλέτες (μερικές δεκάδες χιλιάδες άτομα/εταιρείες) συσσωρεύουν σημαντικό μέρος των χρεών. 

■  Τι σημαίνουν αυτά τα στοιχεία

1. Υψηλό φορτίο χρεών

Το συνολικό χρέος προς τον ΕΦΚΑ είναι πολύ μεγάλο — πάνω από 50 δισ.€, με αυξανόμενη τάση. Η επιβάρυνση οφείλεται σε συνδυασμό παλαιότερων οφειλών και νέων υποχρεώσεων που δεν εξοφλούνται.

2. Δυσκολία στην είσπραξη

Μέρος των χρεών θεωρείται πιθανόν μη εισπράξιμο, καθώς οι οφειλέτες αδυνατούν να πληρώσουν. Αυτό μειώνει πρακτικά τα ποσά που μπορούν να εισπραχθούν. 

3. Ανεπιτυχείς ρυθμίσεις

Ακόμη και όταν γίνονται ρυθμίσεις, οι περισσότεροι οφειλέτες δεν μπο­ρούν να ανταποκριθούν στις δόσεις, με αποτέλεσμα υψηλό ποσοστό “εγκατάλειψης” των ρυθμίσεων. 

■  Συναφής εικόνα χρεών στο κράτος

Τα ληξιπρόθεσμα χρέη συνολικά προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία (όχι μόνο ΕΦΚΑ) παραμένουν σε πολύ υψηλά επίπεδα, με μεγάλη πίεση στα δημόσια ταμεία και την οικονομία. 

Ας δούμε αναλυτικά στοιχεία για τα χρέη στον ΕΦΚΑ (e-ΕΦΚΑ) — με βάση τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα δεδομένα και την κατανομή ανά κατηγορία οφειλετών:

• Συνολικό ύψος χρεών

Τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς τον ΕΦΚΑ ξεπέρασαν τα ~50,6 δισ.€ στο τέλος του 3ου τριμήνου του 2025 — αυξημένα κατά ~1,8 δισ.€ σε ετήσια βάση. 

• Κατηγορίες οφειλετών & ποσά

> Μικρόχρεοι οφειλέτες

Περίπου 1,49 εκατ. οφειλέτες (70%) έχουν χρέη έως 15.000€. 

Αυτό είναι το πλειοψηφικό τμήμα του πλήθους των οφειλετών, αλλά αντιστοιχεί σε μικρότερη αναλογία του συνολικού ποσού.

>  Μεσαίες οφειλές

Περίπου 358.717 οφειλέτες (15,3%) χρωστάνε 15.001€ – 30.000€. 

> Μεγαλοοφειλέτες

2.859 άτομα/εταιρείες έχουν χρέη που συνολικά φτάνουν ~12,1 δισ€, με πολλά να πλησιάζουν 1 εκατ. € έκαστος. 

Παρόλο που αυτοί οι οφειλέτες είναι λίγοι σε αριθμό, αποσπούν πολύ μεγάλο μερίδιο του συνολικού χρέους.

■ Ποσοστιαία εικόνα χρεών

Το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών είναι τόκοι, πρόστιμα και προσαυξήσεις (περίπου 20 δισ.€ από τα ~50 δισ.), που αυξάνουν τα υπόλοιπα χρέη — δηλαδή μεγάλο μέρος του συνολικού ποσού είναι πρόστιμα και πρόσθετες χρεώσεις. 

■ Ρυθμίσεις και είσπραξη

Μόνο ένα μικρό ποσοστό των χρεών είναι ρυθμισμένο και ενεργό — λιγότερο από 10% των συνολικών χρεών έχει ρύθμιση που εξυπηρετείται σωστά. 

Πολλοί ξεκινούν διαδικασίες ρύθμισης αλλά περισσότεροι εγκαταλείπουν τον διακανονισμό παρά ολοκληρώνουν (μόλις 3 στους 10 ολοκληρώνουν τη ρύθμιση). 

■ Πόσα θεωρούνται δυσκολά εισπράξιμα

Υπάρχει επίσημη αναγνώριση ότι πάνω από ~10 δισ.€ θεωρούνται πολύ δύσκολα ή πρακτικά «αδύνατον» να εισπραχθούν (και καταγράφονται στο αρχείο). 

■ Πώς διαμορφώνονται τα χρέη ανά τύπο οφειλέτη

• Ελεύθεροι επαγγελματίες & αυτοαπασχολούμενοι

Αποτελούν τη μεγαλύτερη ομάδα οφειλετών σε αριθμό.

Τα χρέη τους είναι συνήθως έως 20.000–30.000 €.

Προέρχονται κυρίως από:

> αδυναμία πληρωμής τρεχουσών εισφορών

> συσσώρευση προσαυξήσεων σε περιόδους κρίσης (2010–2018, πανδημία)

Κύριο πρόβλημα: οι λίγες δόσεις (24–48) δεν «βγαίνουν» μηνιαία → χάνονται οι ρυθμίσεις.

Αυτή η κατηγορία πιέζει περισσότερο για αύξηση δόσεων (72–120).

• Μικρές & μεσαίες επιχειρήσεις

Λιγότεροι σε αριθμό, μεγαλύτερα ποσά ανά οφειλέτη.

Χρέη από:

> εργοδοτικές εισφορές

> πρόστιμα για ανασφάλιστη εργασία

> Συχνά παγώνουν τη δραστηριότητά τους και τα χρέη μένουν ανείσπρακτα.

Εδώ το κράτος δυσκολεύεται να εισπράξει, ακόμη κι αν υπάρχουν ρυθμίσεις.

• Μεγαλοοφειλέτες

Πολύ μικρός αριθμός (λίγες χιλιάδες).

Χρωστούν δυσανάλογα μεγάλο κομμάτι του συνολικού χρέους.

Πολλές υποθέσεις είναι:

> παλιές

> εταιρείες κλεισμένες ή «κέλυφος»

Μεγάλο μέρος αυτών θεωρείται πρακτικά μη εισπράξιμο.

■ Πώς «φουσκώνουν» τα χρέη από τόκους & προσαυξήσεις

Αυτό είναι κρίσιμο στοιχείο της συζήτησης.

• Τι δείχνουν τα στοιχεία

Περίπου 35–40% του συνολικού χρέους δεν είναι αρχικές εισφορές, αλλά:

> τόκοι

> πρόστιμα

> προσαυξήσεις

Σε χρέη 10–15 ετών, το αρχικό ποσό μπορεί να έχει διπλασιαστεί ή και τριπλασιαστεί.

Τι προκαλεί αυτό

Οι οφειλέτες:

> αποθαρρύνονται να μπουν σε ρύθμιση

ή μπαίνουν και δεν αντέχουν τη δόση

Το κράτος:

γράφει λογιστικά μεγάλα ποσά

αλλά εισπράττει λίγα

 Γι’ αυτό συζητείται:

> κούρεμα προσαυξήσεων

> περισσότερες δόσεις

> και διαγραφή πολύ παλιών, ανείσπρακτων χρεών

■ Συμπέρασμα

Τα στοιχεία δείχνουν ότι:

> το πρόβλημα δεν είναι μόνο το ύψος των χρεών αλλά ότι οι σημερινές ρυθμίσεις δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική δυνατότητα πληρωμής γι’ αυτό επανέρχεται έντονα το σενάριο αύξησης των δόσεων.

Για να δούμε λοιπόν...

"Πεδίον δόξης λαμπρόν "

Τα συμπεράσματα δικά σας...

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - Οικονομολόγος

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτής