Πτώχευση: Οι πρόσφατες αλλαγές στην ελληνική νομοθεσία για την πτώχευση και την αφερεγγυότητα

Ας ξεκινήσουμε με λίγα πράγματα για τη διαδικασία της πτώχευσης πριν αναφερθούμε στις πρόσφατες αλλαγές. 

■  Πότε μπορείς να κηρυχθείς σε πτώχευση;

Μπορείς να πτωχεύσεις όταν:

> δεν μπορείς μόνιμα να πληρώνεις τα χρέη σου και έχεις οφειλές προς:

• • • τράπεζες / servicers
    • Δημόσιο (Εφορία)
    • ΕΦΚΑ

>  Δεν απαιτείται να είσαι έμπορος.

■ Πώς ξεκινά η διαδικασία;

• Δικαστικά

> Κατάθεση αίτησης πτώχευσης στο δικαστήριο

> Δημοσίευση στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αφερεγγυότητας

• Απλοποιημένη πτώχευση 

Για μικρότερες περιουσίες/εισοδήματα γίνεται σχεδόν εξ ολοκλήρου ηλεκτρονικά και είναι πολύ πιο γρήγορη.

■ Τι συμβαίνει μόλις κηρυχθείς σε πτώχευση;

>  Σταματούν κατασχέσεις & διώξεις

>  Δεν ασκείται ποινική δίωξη για χρέη προς Δημόσιο/ΕΦΚΑ

> Ορίζεται σύνδικος που διαχειρίζεται την περιουσία

■ Οι πρόσφατες αλλαγές

Οι πρόσφατες αλλαγές στην ελληνική νομοθεσία για την πτώχευση και την αφερεγγυότητα:

• • Καταργούν την ποινική δίωξη για τα χρέη από την ώρα που αρχίζει η πτώχευση και μετά την απαλλαγή.
  • Εισάγουν κρατική υποστήριξη (συμβουλευτική/ψυχολογική) προ της πτώχευσης.
  • Ενισχύουν την εξωδικαστική ρύθμιση οφειλών και απλοποιούν διαδικασίες.
  • Προωθούν ψηφιακό και πιο ανθρώπινο πλαίσιο για χρεωμένους πολίτες και μικρές επιχειρήσεις.

Τα βασικά σημεία των αλλαγών είναι τα εξής: 

• Τέλος της ποινικής δίωξης για πτώχευση

Με πρόσφατη τροπολογία – νόμο που ψηφίστηκε στη Βουλή τον Δεκέμβριος 2025:

> Όσοι ανακηρύσσονται σε πτώχευση δεν διώκονται πλέον ποινικά για χρέη προς το Δημόσιο ή τα ασφαλιστικά ταμεία, από τη στιγμή που η πτώχευση δημοσιεύεται ή ο οφειλέτης εισάγεται στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αφερεγγυότητας.

> Αν ολοκληρώσει επιτυχώς τη διαδικασία και λάβει νόμιμη απαλλαγή από τα χρέη, η ποινική υπόθεση διαγράφεται πλήρως από το ποινικό μητρώο.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση δίνει “δεύτερη ευκαιρία” σε φυσικά πρόσωπα και επαγγελματίες, χωρίς το φόβο ποινικών συνεπειών που υπήρχαν παλιά. 

• Πρόληψη και έγκαιρη υποστήριξη πριν την πτώχευση

Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει, για πρώτη φορά:

> Κρατικό σύστημα κουπονιών για επαγγελματίες και νοικοκυριά που κινδυνεύουν να πτωχεύσουν, ώστε να λάβουν δωρεάν οικονομική και επιχειρησιακή συμβουλευτική,

> Ψυχολογική στήριξη για ανθρώπους υπό οικονομική πίεση.

Ο στόχος;

Βασικός στόχος είναι να προλαμβάνονται οι πτωχεύσεις και η υπερχρέωση, αντί να αντιμετωπίζονται μόνο όταν έχουν γίνει πολύ έντονες. 

• Ενίσχυση μηχανισμών εκτός δικαστηρίου

Παράλληλα με τις παραπάνω αλλαγές, από το 2025 έχει τεθεί σε ισχύ η Νόμος 5193/2025, που φέρνει σημαντικές βελτιώσεις σε μη δικαστικούς μηχανισμούς ρύθμισης χρεών (π.χ. εξωδικαστικός μηχανισμός).

Βασικές αλλαγές περιλαμβάνουν:

> Αναπροσαρμογή των ορίων εισοδήματος και περιουσίας για να δικαιούνται περισσότερα φυσικά πρόσωπα την εξωδικαστική ρύθμιση.

> Απλουστεύσεις και ψηφιακά εργαλεία για να αυξηθούν οι επιτυχείς ρυθμίσεις χρεών.

> Βελτίωση της λειτουργίας του υπολογιστικού εργαλείου που καθορίζει τη συμφωνία με τους πιστωτές και την αντιμετώπιση της ποινικής ευθύνης μετά την ρύθμιση. 

• Περαιτέρω στοιχεία του νέου πτωχευτικού πλαισίου

Επιπλέον, από το υφιστάμενο καθεστώς με τον νόμο 4738/2020:

> Υπάρχει απλοποιημένη διαδικασία πτώχευσης για μικρές οφειλές, μέσω του Ηλεκτρονικού Μητρώου Αφερεγγυότητας.

> Καταργήθηκαν παλαιότερες θεσμικές διατάξεις (π.χ. στο παρελθόν υπήρχε ξεχωριστή «πολιτική πτώχευση»).

> Η πτώχευση φυσικών προσώπων δεν συνδέεται πλέον με την εμπορική ιδιότητα όπως παλιά. 

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτής