Κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί: Οι παγίδες και τι ισχύει στην Ελλάδα

Οι κοινοί τραπεζικοί λογαριασμοί (στο όνομα δύο ή περισσότερων προσώπων) είναι πρακτικοί, αλλά κρύβουν αρκετές νομικές και οικονομικές παγίδες. 

Ο κοινός τραπεζικός λογαριασμός είναι ένας τραπεζικός λογαριασμός που ανοίγεται από δύο ή περισσότερα άτομα (συνδικαιούχους), οι οποίοι έχουν από κοινού δικαιώματα κατάθεσης και ανάληψης χρημάτων. Οι συνδικαιούχοι μπορούν να χρησιμοποιούν τα κεφάλαια του λογαριασμού σύμφωνα με τους όρους που έχει θέσει η τράπεζα και τη συμφωνία μεταξύ τους.

Ο κοινός λογαριασμός χρησιμοποιείται συνήθως από ζευγάρια, οικογένειες ή συνεργάτες για κοινές οικονομικές ανάγκες.

■ Τι ισχύει γενικά

Ο κοινός λογαριασμός συνήθως είναι «εις ολόκληρον»:

• • Κάθε συνδικαιούχος μπορεί μόνος του να κάνει ανάληψη όλου του ποσού
  • Χωρίς συναίνεση των άλλων
  • Η τράπεζα δεν ελέγχει ποιος κατέθεσε τα χρήματα

Οι βασικότερες είναι οι εξής:

■ Κατάσχεση για χρέη συνδικαιούχου

Αν ένας από τους συνδικαιούχους έχει οφειλές (π.χ. σε εφορία, τράπεζες, ασφαλιστικά ταμεία),

 μπορεί να κατασχεθεί ολόκληρο το ποσό του λογαριασμού, ακόμη κι αν τα χρήματα ανήκουν στον άλλον. Συγκεκριμένα:

 Είναι μεγάλη παγίδα.

• • Αν ένας συνδικαιούχος χρωστά (εφορία, ΕΦΚΑ, τράπεζες)
  • Μπορεί να γίνει κατάσχεση όλου του ποσού

Ακόμα κι αν τα χρήματα ανήκουν στους άλλους

• Ο ακατάσχετος λογαριασμός (έως 1.250€) προστατεύει μόνο τον δηλωμένο δικαιούχο, όχι όλους.

Μπορούν οι υπόλοιποι να σώσουν τα χρήματά τους;

Μόνο με δικαστική προσφυγή αποδεικνύοντας ότι τα χρήματα ήταν αποκλειστικά δικά τους

■ Θάνατος συνδικαιούχου

Συνήθως ισχύει το δικαίωμα επιζώντος: τα χρήματα περνούν αυτόματα στους υπόλοιπους.

Όμως:

• • Οι κληρονόμοι μπορεί να αμφισβητήσουν τον λογαριασμό

• • Μπορεί να υπάρξουν φορολογικά ζητήματα ή δικαστικές διεκδικήσεις

■ Διαζύγιο ή ρήξη σχέσεων

Σε ζευγάρια ή συγγενείς:

• • Κάθε συνδικαιούχος μπορεί να σηκώσει όλο το ποσό χωρίς συναίνεση
  • Σε περίπτωση σύγκρουσης, τα χρήματα συχνά χάνονται ή μπλοκάρονται δικαστικά

■ Φορολογικοί κίνδυνοι

• Καταθέσεις μπορεί να θεωρηθούν δωρεά ή τεκμήριο εισοδήματος
• Προβλήματα με πόθεν έσχες, ειδικά όταν οι συνδικαιούχοι έχουν διαφορετικά εισοδήματα

■ Έλλειψη ελέγχου

• Δεν υπάρχει «ποσοστό ιδιοκτησίας» μέσα στον λογαριασμό
• Νομικά, όλοι θεωρούνται ιδιοκτήτες του 100%

■ Κίνδυνος απάτης ή κακής χρήσης

Ιδίως σε ηλικιωμένους:

• • Συνδικαιούχος μπορεί να αδειάσει τον λογαριασμό
  • Η ανάκτηση χρημάτων είναι δύσκολη και χρονοβόρα

■ Τι κάνουν οι τράπεζες 

• Οι ελληνικές τράπεζες συνήθως απαιτούν υπογραφή όλων των συνδικαιούχων για το άνοιγμα.
• Ο κοινός λογαριασμός θεωρείται ίδιος δικαιούχος για όλους τους συνδικαιούχους.
• Σε περίπτωση θανάτου, αν δεν υπάρχει διαθήκη, τα χρήματα μοιράζονται σύμφωνα με το ελληνικό κληρονομικό δίκαιο.
• Οι τράπεζες στην Ελλάδα συχνά εφαρμόζουν τον τύπο «και οι δύο συνδικαιούχοι μπορούν να κινούν τον λογαριασμό ανεξάρτητα», εκτός αν συμφωνηθεί διαφορετικά εγγράφως.

■ Συμβουλές για ασφάλεια

• Να ορίζετε σαφώς τον τύπο του κοινού λογαριασμού (αυτόνομες αναλήψεις ή με συναίνεση).
• Να υπάρχει συμφωνία γραπτώς για το ποιος μπορεί να κάνει αναλήψεις και για ποιο σκοπό.
• Σε περίπτωση ζευγαριών ή συγκατοίκων: 

> να κρατάτε ξεχωριστούς λογαριασμούς για προσωπικά έξοδα.

> Ενημερώστε την τράπεζα για αλλαγές δικαιούχων ή θανάτου για να αποφευχθούν νομικές δυσκολίες.

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτής