ΦΠΑ στα τρόφιμα: Τι μέτρα έχουν προωθήσει κάποιες χώρες για μείωση ή αναπροσαρμογή του ΦΠΑ και το ισχύει στην Ελλάδα - Τι δείχνουν τα στοιχεία

Αρκετές χώρες έχουν προωθήσει πρόσφατα μέτρα μείωσης ή αναπροσαρμογής του ΦΠΑ στα τρόφιμα με στόχο τη μείωση του κόστους ζωής, την αντιμετώπιση του πληθωρισμού ή την ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών.

Τα σημαντικότερα πρόσφατα παραδείγματα περιλαμβάνουν τα εξής (όλα ενημερωμένα με βάση τις πιο φρέσκες πληροφορίες έως τις αρχές του 2026):

Σουηδία  -  Μείωση ΦΠΑ στα τρόφιμα (2026-2027)

Η κυβέρνηση της Σουηδίας ανακοίνωσε σημαντική μείωση του ΦΠΑ για τα τρόφιμα, από 12% στο 6%, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί το κόστος των αγορών για τα νοικοκυριά.

Η μείωση θα ισχύσει από 1η Απριλίου 2026 έως το Δεκέμβριο 2027 — πρόκειται για προσωρινό αλλά σημαντικό μέτρο φορολογικής ελάφρυνσης.

Αυστρία  -    Μείωση ΦΠΑ στα βασικά τρόφιμα (μέσα 2026)

Η αυστριακή κυβέρνηση προχωρά σε μείωση του ΦΠΑ στα βασικά τρόφιμα στο 5%, μειώνοντας σημαντικά την επιβάρυνση που επιβαρύνει σήμερα τα καταναλωτικά καλάθια.
Αυτό το μέτρο σχεδιάζεται να εφαρμοστεί στα μέσα του 2026.

Λετονία   -   Προσωρινή μειωμένη φορολογία σε βασικά είδη (2026-2027)

Η Λετονία έχει εγκρίνει νομοθεσία για προσωρινή μείωση του ΦΠΑ σε ορισμένα βασικά τρόφιμα στο 12% (από υψηλότερο κανονικό συντελεστή), με ισχύ από 1η Ιουλίου 2026 έως 30 Ιουνίου 2027.
Οι μειώσεις αφορούν προϊόντα όπως ψωμί, γάλα, φρέσκο κρέας πουλερικών και αυγά.

Μπαχάμες   -   Μηδενικός ΦΠΑ σε τρόφιμα (ανακοίνωση αρχές 2026)

Η κυβέρνηση στις Μπαχάμες ανακοίνωσε την εξάλειψη του ΦΠΑ στα προϊόντα παντοπωλείου (από 5% στο 0%), σε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστεί η ακρίβεια και να στηριχθούν οι οικογένειες. Η εφαρμογή ξεκινά από τον Απρίλιο 2026.

Φινλανδία   -   Μικρή μείωση ΦΠΑ στα τρόφιμα (2025-2026)

Η Φινλανδία έχει προωθήσει μικρή μείωση ΦΠΑ από 14% στο 13.5% για τα τρόφιμα, ως μέρος του προϋπολογισμού του 2025-2026.
Αν και η μείωση είναι αρκετά μικρή για να επηρεάσει σημαντικά τις τελικές τιμές, συνιστά νομοθετική κίνηση προς ανακούφιση του κόστους διαβίωσης.

■ Άλλες χώρες — Σε επίπεδο συζήτησης ή προτάσεων

Υπάρχουν χώρες όπου η μείωση ΦΠΑ στα τρόφιμα συζητείται ή προτείνεται (αν και δεν έχει εφαρμοστεί ακόμη ως νόμος), όπως η Δανία όπου φορείς και πολιτικά κόμματα έχουν προτείνει μείωση του υψηλού συντελεστή, αλλά δεν έχει υιοθετηθεί επίσημα ακόμα.

■ Σημείωση

Σε προηγούμενες χρονιές, χώρες όπως η Ισπανία και η Πορτογαλία είχαν εφαρμόσει προσωρινές μειώσεις ή μηδενισμό του ΦΠΑ σε τρόφιμα κατά τη διάρκεια περιόδων μεγάλης ακρίβειας. Ωστόσο, αυτά ήταν προγενέστερα μέτρα που έχουν πλέον λήξει ή προσαρμοστεί.

■ Σύγκριση ΦΠΑ στα Τρόφιμα — Ελλάδα vs Χώρες με Μειώσεις 2025-2026

Παρακάτω είναι ένα ενδεικτικό γράφημα που δείχνει πώς διαμορφώνεται ο ΦΠΑ στα τρόφιμα στην Ελλάδα σε σύγκριση με χώρες που έχουν πραγματικά μειώσει/αναπροσαρμόσει τον ΦΠΑ τους πρόσφατα:

Γράφημα (εικονική απεικόνιση)
       
Χώρα               ΦΠΑ στα τρόφιμα (πριν)            ΦΠΑ στα τρόφιμα (μετά)

Ελλάδα.                           13%                                 13% (σταθερό σήμερα)

Σουηδία.                          12%                                  6% (ανακοινώθηκε για 2026-2027)

Αυστρία.                        ~10%                                  5% (από Ιούλιο 2026)

Λετονία.                           21%                                12% (πιλοτικό 2026-2027)

Φινλανδία.                       14%                                13.5%

Μπαχάμες.                    ~10%                                  0% (από άνοιξη 2026)

Γερμανία (εστίαση)         —                                      7% (μόνιμος μειωμένος από 2026)

■  Τι δείχνει το γράφημα

Ελλάδα: Ο ΦΠΑ στα τρόφιμα είναι σταθερά στο 13% και δεν μειώθηκε πρόσφατα (αν και αποτελεί συζήτηση δημόσιας πολιτικής).

Σουηδία: Σημαντική μείωση στο 6% για το 2026-2027 — από 12%.

Αυστρία: Από ~10% → 5% για βασικά τρόφιμα.

Λετονία: Από 21% → 12% σε στοχευμένα τρόφιμα (πιλοτικό).

Φινλανδία: Μικρή μείωση από 14% → 13.5%.

Μπαχάμες: Από ~10% → 0% (εξάλειψη του ΦΠΑ σε τρόφιμα).

Γερμανία: Μόνιμος 7% στις σχετικές υπηρεσίες εστίασης από το 2026.

■  Τι δείχνουν οι αριθμοί

● Η Ελλάδα είναι σε υψηλότερο επίπεδο ΦΠΑ στα τρόφιμα από κάποιες χώρες που έχουν εφαρμόσει πρόσφατα μειώσεις (π.χ. Σουηδία, Αυστρία, Μπαχάμες).
● Παρά το γεγονός ότι ο 13% συντελεστής είναι μειωμένος σε σχέση με τον κανονικό 24%, δεν έχει σημειωθεί πρόσφατη μείωση σαν αυτές που βλέπουμε σε άλλες χώρες.
● Η Ιταλία και η Ελλάδα συνολικά έχουν από τους υψηλότερους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ στα τρόφιμα στην Ευρώπη (η Ελλάδα 13% έναντι π.χ. 6%-12% αλλού). 

Παναγιώτης Ράγγος

Λογιστής Φοροτεχνικός  Α΄ Τάξης - Οικονομολόγος

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτής