Φόρο..γνώμες: Ψηφιοποίηση ή ψηφιακή γραφειοκρατία; – Τα προβλήματα

Οδεύουμε επισήμως προς το τέλος του πρώτου μήνα της νέας χρονιάς. Η ΑΑΔΕ βάζει συνεχώς νέους στόχους και οι φορολογούμενοι, οι λογιστές και οι επιχειρήσεις πρέπει να τις ακολουθήσουν ευλαβικά αλλιώς θα υποστούν κυρώσεις.

Σε αυτή τη χρονιά και με βάση τις επίσημες ανακοινώσεις θα έχουμε την εφαρμογή σε όλες τις επιχειρήσεις της ψηφιακής κάρτας εργασίας, θα έχουμε την πρεμιέρα του ηλεκτρονικού δελτίου αποστολής και του ψηφιακού πελατολογίου. Επίσης σήμερα 28 Ιανουαρίου 2025, θα έχουμε και την παρουσίαση από τον διοικητή της ΑΑΔΕ των νέων εργαλείων που επιτρέπουν στους φορολογούμενους να διαχειρίζονται εύκολα τις υποχρεώσεις τους, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και εξοικονομώντας χρόνο. Πλέον το κινητό τηλέφωνο μετατρέπεται σε φορολογικό γραφείο. Mεταξύ άλλων θα παρουσιαστεί η έναρξη λειτουργίας της δωρεάν εφαρμογής myDATAapp, η οποία επιτρέπει την έκδοση τιμολογίων και αποδείξεων λιανικής από το κινητό ή το tablet, με άμεση καταγραφή στα ηλεκτρονικά βιβλία.

Αυτά όλα ακούγονται ωραία. Όμως στο σημείο αυτό, θα αναφερθούμε στα προβλήματα που έχουν παρουσιαστεί από την “βίαιη” εφαρμογή της ψηφιοποίησης. Μήπως τελικά έχουμε μετατόπιση της γραφειοκρατίας από τα γκισέ των υπηρεσιών στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές και στα λογιστικά γραφεία που έχουν μετατραπεί σε Κέντρα Εξυπηρέτησης του Πολίτη (Κ.Ε.Π);

Ας δούμε όμως μερικά προβλήματα.

Τα προβλήματα

→ Ηλεκτρονικό δελτίο Αποστολής

Πλέον η εφαρμογή του καθορίζεται σε 2 φάσεις ως εξής:

Α’ Φάση (Βασικές Λειτουργίες έκδοσης και διαβίβασης δελτίων αποστολής στο myDATA)

Επιχειρήσεις της πρώτης περιόδου: Προαιρετικά μέχρι 31/3/2025, υποχρεωτικά από 1/4/2025:

• • Έως και τις 31/3/2025 καθορίζεται η προαιρετική διαβίβαση στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA των δεδομένων της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αγαθών για την Α’ Φάση, για τις υπόχρεες επιχειρήσεις της πρώτης περιόδου(τζίρος πάνω από 200.000 ευρώ, καθώς και επιχειρήσεις που διακινούν φάρμακα και ιατρικά αναλώσιμα, ενεργειακά προϊόντα, οικοδομικά υλικά, ελαιόκαρπο και ελαιόλαδο).
  • Για τις επιχειρήσεις αυτές, η Α’ Φάση γίνεται υποχρεωτική από 1/4/2025.

Επιχειρήσεις της δεύτερης περιόδου: Προαιρετικά μέχρι 30/9/2025, υποχρεωτικά από 1/10/2025:

• • Έως και τις 30/9/2025 καθορίζεται η προαιρετική διαβίβαση στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA των δεδομένων της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αγαθών για την Α’ φάση, για τις υπόχρεες επιχειρήσεις της δεύτερης περιόδου (υπόλοιπες επιχειρήσεις, που δεν εντάσσονται στην πρώτη περίοδο εφαρμογής).
  • Για τις επιχειρήσεις αυτές, η Α΄ Φάση γίνεται υποχρεωτική από 1/10/2025.

Β’ Φάση (Ψηφιακή παρακολούθηση διακίνησης, μεταφορτώσεων και παράδοσης αγαθών)

Για το σύνολο των επιχειρήσεων: Προαιρετικά από 1/5/2025 έως 30/9/2025, υποχρεωτικά από 1/10/2025:

• • Από 1/5/2025 έως και 30/9/2025 καθορίζεται η προαιρετική διαβίβαση στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA των δεδομένων της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αγαθών για τη Β’ φάση, για το σύνολο των υπόχρεων επιχειρήσεων.
  • Από 1/10/2025 και εφεξής διαβιβάζονται υποχρεωτικά στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA τα δεδομένα της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αγαθών για το σύνολο των υπόχρεων επιχειρήσεων και τίθενται σε ισχύ οι εξαιρέσεις έκδοσης ψηφιακών παραστατικών διακίνησης.

Στο αμέσως επόμενο διάστημα αναμένεται η αυστηροποίηση του πλέγματος κυρώσεων για τη διακίνηση αγαθών χωρίς την έκδοση των κατάλληλων παραστατικών, με δεκαπλασιασμό των σχετικών προστίμων. Συγκεκριμένα, τα πρόστιμα πρόκειται να ανέλθουν σε:

• • πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για υπόχρεους τήρησης απλογραφικού λογιστικού συστήματος και
  • δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ για υπόχρεους τήρησης διπλογραφικού συστήματος.

Επομένως, για κάθε διακίνηση αγαθού, μεγάλης ή ευτελούς αξίας, από εταιρεία σε σημείο πώλησης ή και από εταιρεία προς υποκαταστήματά της ή και διαφορετικά κτίρια που της ανήκουν, η διακινούσα εταιρεία οφείλει να κόβει ψηφιακό δελτίο αποστολής. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, τα πρόστιμα είναι τσουχτερά και έχουν οριζόντιο χαρακτήρα.

Αν λοιπόν μια επιχείρηση πιαστεί να διακινεί ένα αγαθό ή πάγιο χωρίς την προγενέστερη έκδοση ψηφιακού δελτίου αποστολής, επιβάλλεται πρόστιμο 5.000 ευρώ για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία και 10.000 ευρώ για επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία. Το πρόστιμο ισχύει ακόμη και σε περίπτωση διακίνησης αντικειμένου πολύ μικρής αξίας ή, για παράδειγμα, αν χαλάσει ένα πάγιο και η εταιρεία το στείλει στον τεχνικό της ή αν θέλει να κάνει δώρο ένα από τα προϊόντα της που είναι μικρής αξίας.

Συμπέρασμα  

Μπορεί σε μια επιχείρηση να της  επιβληθεί πρόστιμο 10.000 ευρώ π.χ. για μια μεταφορά παγίων στοιχείων. Προκύπτει “φοροδιαφυγή” από αυτή τη συναλλαγή;

→ Μη διαβίβαση στο eSend

Όλες οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να διαβιβάζουν στο eSend τις αποδείξεις που έχουν εκδώσει μέσω ΦΤΜ. Σε αντίθετη περίπτωση, επιβάλλεται πρόστιμο 50% επί του ΦΠΑ που αναγράφεται στις αποδείξεις, με το πρόστιμο όμως να μην είναι κατώτερο από 250 ευρώ για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία και 500 ευρώ για επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία.  Οι ποινές επιβάλλονται και σε περιπτώσεις που έχουν εκδοθεί κανονικά αποδείξεις και η διαβίβαση δεν έγινε λόγω τεχνικού σφάλματος.

Αν η επιχείρηση δεν είναι σε καθεστώς ΦΠΑ τα πρόστιμα είναι, αντίστοιχα, 500 ευρώ για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία και 1.000 ευρώ για επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία.

Βέβαια υπάρχουν και άλλες συνέπειες όπως το σφράγισμα του καταστήματος για “φοροδιαφυγή”.

→ Διακοπή εργασιών

Βάσει του επίσημου δελτίου τύπου της ΑΑΔΕ, ψηφιακά και μέσω αυτοματοποιημένης διαδικασίας επαληθεύσεων γίνεται από τη Δευτέρα 4/11/2024 η διακοπή εργασιών φυσικών και νομικών προσώπων ή οντοτήτων, σύμφωνα με απόφαση του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, Γιώργου Πιτσιλή. Η νέα διαδικασία περιορίζει σημαντικά τον χρόνο διακοπής εργασιών διευκολύνοντας πάνω από 100.000 φορολογούμενους ετησίως.

Δικαίωμα υποβολής αιτήματος διακοπής εργασιών στη νέα ψηφιακή πλατφόρμα έχουν τα φυσικά και νομικά πρόσωπα καθώς και οι νομικές οντότητες.

Εξαιρούνται από την αυτοματοποιημένη διαδικασία και εξακολουθούν να υποβάλλονται μέσω της ψηφιακής εφαρμογής «Τα Αιτήματά μου», αιτήματα διακοπής εργασιών που αφορούν:

• • φορολογούμενους σε κατάσταση πτώχευσης,
  • αποβιώσαντες,
  • αιτία επιχειρηματικής μετατροπής.

Ειδικότερα, οι δικαιούχοι υποβολής μπορούν πλέον να υποβάλλουν το αίτημα για τη διακοπή των εργασιών στην ψηφιακή πύλη myAADE, στη διαδρομή Μητρώο και Επικοινωνία > Αλλαγή Στοιχείων Μητρώου > Διακοπή Εργασιών Επιχείρησης.

Με την επιτυχή υποβολή της αίτησης, διενεργούνται αυτοματοποιημένες επαληθεύσεις από τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ, για την εξακρίβωση του χρόνου διακοπής εργασιών. Εφόσον ο αιτούμενος χρόνος διακοπής:

• • επαληθεύεται συστημικά, η διαδικασία ολοκληρώνεται στην ψηφιακή εφαρμογή και εκδίδεται ψηφιακά η Βεβαίωση Διακοπής Εργασιών.
  • δεν επαληθεύεται συστημικά, δίνεται η δυνατότητα επιλογής στον φορολογούμενο:

˃ να αποδεχθεί τον προτεινόμενο χρόνο παύσης των εργασιών που προέκυψε από τις επαληθεύσεις ή

˃ να δρομολογηθεί το αίτημα προς την αρμόδια Υπηρεσία (ΔΟΥ/ΚΕΦΟΔΕ), προκειμένου να αξιολογήσει τους προβαλλόμενους ισχυρισμούς και να ολοκληρώσει τη διαδικασία διακοπής εργασιών, εκδίδοντας σχετική διαπιστωτική πράξη.

Η Βεβαίωση Διακοπής Εργασιών αναρτάται στην ψηφιακή πλατφόρμα και κοινοποιείται στον φορολογούμενο σχετική ειδοποίηση μέσω:

• • της ψηφιακής πύλης myAADE, στη διαδρομή Μητρώο και Επικοινωνία > Τα Μηνύματά μου,
  • myAADEapp,
  • ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.

Τι έχει όμως συμβεί και με την αυτοματοποιημένη διαδικασία διακοπής εργασιών;

• Iδιωτικής χρήσης μη επαγγελματικά οχήματα και ρυμουλκούμενα εμφανίζονται εσφαλμένα σαν επαγγελματικά, καθιστώντας αδύνατη την παύση εργασιών. Για να επιτευχθεί η διαδικασία και να προχωρήσει η παύση εργασιών θα πρέπει να γίνει ακινησία και κατόπιν άρση ακινησίας. Είναι ορθή διαδικασία αυτή;

Αποτέλεσμα;

Θα πρέπει να ακολουθήσει ο φορολογούμενος δύο δρόμους. Ο ένας να καταφύγει στη διακοπή μέσω της υπηρεσίας “Τα αιτήματά μου” με τα γνωστά προβλήματα στο ΚΕΦΟΔΕ. Θυμίζουμε στο σημείο αυτό τα χιλιάδες “εγκλωβισμένα” αιτήματα πολιτών που εμφανίζουν την ένδειξη “προς επεξεργασία”. O δεύτερος και πολύ δύσκολος δρόμος είναι η επίσκεψη στο Τμήμα Μητρώου της αρμόδιας ΔΟΥ και πλέον του ΚΕΦΟΔΕ, με όλα τα δικαιολογητικά.

Υπάρχουν προβλήματα με pos που φαίνονται ενεργά ενώ έχουν καταργηθεί και μπλοκάρουν τη διαδικασία, υπάρχουν οχήματα που έχει κοπεί παραστατικό “αυτοπαράδοσης» όμως το σύστημα δεν το δέχεται κ.ά.

Που είναι η κατάργηση της γραφειοκρατίας;

Απλά περιορίστηκε η φυσική γραφειοκρατία και έχει δημιουργηθεί μία άλλη, πιο εξελιγμένη, η ψηφιακή…….

→ Διασύνδεση esend με myDATA

Την Πέμπτη, 19 Δεκεμβρίου, τελευταίες ημέρες του χρόνου με πολλές αργίες, για πρώτη φορά στάλθηκαν από την ΑΑΔΕ τα δεδομένα λιανικών πωλήσεων του esend στο myDATA.

Τα δεδομένα που αφορούσαν το μήνα Νοέμβριο, διαβιβάστηκαν με αδικαιολόγητη καθυστέρηση και περιέχουν σοβαρά σφάλματα, επιβεβαιώνοντας την αδυναμία του συστήματος esend να διασφαλίσει την ορθή λειτουργία των ψηφιακών υποδομών του.

Στη συνέχεια, την Παρασκευή 20 Δεκεμβρίου 2024, η ΑΑΔΕ απέστειλε στις επιχειρήσεις ενημερωτικό email, στο οποίο η λύση που προτείνει είναι η ακύρωση ή διόρθωση των απεσταλμένων αυτών παραστατικών. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την κατασπατάληση πολύτιμων εργατοωρών και τη δημιουργία επιπρόσθετου κόστους για τις επιχειρήσεις, μεταθέτοντας για μια ακόμη φορά τις ευθύνες και το βάρος στις επιχειρήσεις, και κατ’ επέκταση στους λογιστές – φοροτεχνικούς. Θα πρέπει να τονιστεί, ότι οι δηλώσεις ΦΠΑ είναι κλειδωμένες. Υπάρχει αυξημένη καθυστέρηση στον συγχρονισμό των διορθωτικών εγγραφών, με κίνδυνο μη έγκαιρης διόρθωσης των δεδομένων των δηλώσεων.

Ενδεικτικά μερικά προβλήματα είναι τα εξής:

˃ Ο υπολογισμός στις ενημερώσεις γίνεται από 00.01 έως 24.00, ενώ οι επιχειρήσεις της εστίασης βγάζουν «Ζ» από π.χ. 19.00 έως 04.00. Άρα πως θα γίνει συμφωνία; Θα κόβουν αποδείξεις έως τις 24.00; Δεν γνωρίζουν πως λειτουργεί η αγορά;

˃ Οι αποδείξεις άρχισαν να ανεβαίνουν ημέρα την ημέρα από τις 20 Δεκεμβρίου σταδιακά, με αποτέλεσμα να αλλάζουν τα δεδομένα κάθε φορά που ανέβαιναν τα νέα στοιχεία.

Υπάρχει ένα ψηφιακό “μπούλινγκ” σε επαγγελματίες, λογιστές και μικρές επιχειρήσεις. Τελικά έχουμε ή όχι ψηφιακή γραφειοκρατία;

“Κάθε γραφειοκράτης αξιολογείται από άλλους γραφειοκράτες. Εκεί είναι η ρίζα του προβλήματος.” - Nassim Nicholas Taleb

Τα συμπεράσματα δικά σας…

Παναγιώτης Ράγγος

Πιστοποιημένος Εσωτερικός Ελεγκτής